خاتم شیراز و خاتم اصفهان

خاتم کاری را ختم هنرهای دستی و صنایع دستی می‌دانند. شاید این نام گذاری خالی از واقعیت و نیز اغراق آمیز نباشد، چه این که با نگاهی به مراحل ساخت خاتم کاری و دقت و ظرافت و و ممارست به کار رفته در آن این نام گذاری را قرین به واقع ساخته است. بنابر نظر کارشناسان و متخصصان فن و ذیربط، خاستگاه خاتم کاری را در ایران، شهر شیراز می دانند، که البته با گسترش دامنه آن به نقاط دیگر از جمله شهر اصفهان شاهد نوعی رقابت پذیری سازنده در این ارتباط می باشیم. البته باید اذعان داشت که دست‌ کم به لحاظ کمی هم اکنون شهر اصفهان در این زمینه گوی سبقت را ربوده است و بیش از سایر نقاط از جمله شیراز شاهد عرضه گسترده انواع محصولات نفیس و زیبای خاتم در این شهر می باشیم، لیکن به لحاظ کیفی و در نگاهی کلی هنوز می‌توان خاتم شیراز را اصیل تر و زیباتر از خاتم اصفهان دانست که البته این رقابت در صورت سلامت و صحت می تواند دستاوردهای مثبتی را در این حوزه به ارمغان آورد و منجر به زیبایی، جذابیت و اعتبار بیشتر این هنر-صنعت در عرصه‌ های داخلی و بین‌المللی گردد.
مراحل خاتم کاری در هر دو شهر دارای اصولی مشترک است و تفاوتی ماهوی و خاصی ندارد، لیکن تفاوت در جزئیاتی است که در کل تأثیرات خاصی روی محصول نهایی عرضه شده به لحاظ کیفی و بصری می گذارد. در این گفتار به ۷ مورد از تفاوت‌ های خاتم شیراز و اصفهان اشاره‌ ای اجمالی می‌رود که عبارتند از :
۱) در خاتم شیراز لایه بسیار نازکی از مس در مقطع مثلث ها و شمه ها قرار می گیرد، که در خاتم اصفهان به کار نرفته است.
۲) در خاتم شیراز از چسب سریشم استفاده می شود که در خاتم اصفهان شاهد آن نمی‌ باشیم.
۳) در خاتم شیراز از یک لایه آستر بهره برده می‌شود، که خاتم اصفهان فاقد آن است.
۴) خاتم شیراز دارای مثلث هایی به اصطلاح یک هوا هستند، مثلث هایی که به لحاظ فنی ساییده شده هستند.
۵) در خاتم شیراز شاهد گره‌ های ۵ تایی و در خاتم اصفهان شاهد گره های ۶ تایی هستیم.
۶) در خاتم شیراز هنگام بستن گل های لایه‌ های خاتم از زری استفاده می‌شود که باعث انسجام بیشتر کار می شود که در کل شاهد ظرافت بیشتری در نقش خاتم می باشیم.
۷) در خاتم شیراز از چسب‌ های قالی نیز استفاده می شود به جهت استحکام بیشتر محصول در شرایط جوی خاص مانند نم و رطوبت.

برگرفته از سایت : هفت گردون خیال

دیدگاه شما چیست؟